एकाग्रता र शिथिलीकरण

एकाग्रता के हो?

एकाग्रता शब्दले हामीलाई देखाइरहेको छ कि चेतना कार्यमा केन्द्रित छ।

एकाग्रता एउटा अत्यन्त ठूलो शक्ति हो, जसले हामीलाई हामीले थालेका सबै काममा सफल हुन दिन्छ। एकाग्रता तब हुन्छ, जब हामी क्षणमा बाँच्न सिक्छौं। शाश्वत अहिले। जब हाम्रा विभिन्न कार्यहरू हाम्रो हृदयलाई केन्द्र बनाएर एकसाथ काम गर्छन्।

कुनै पनि अभ्यास सफल बनाउने कुञ्जी एकाग्रता हो। यसलाई प्राप्त नगरुन्जेल हामीले अभ्यास र सङ्घर्ष गर्नुपर्छ।

यदि दिनमा हामी एकाग्र भएर रहन्छौं भने, रातमा पनि एकाग्र नै रहनेछौं। यदि दिनमा हामी भौंतारिन्छौं भने, रातमा पनि।

एकाग्रताका दुई प्रकार छन्: एउटा आन्तरिक संसारमा, र अर्को बाह्य संसारमा। दुवै अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छन्।

जब हामी एउटा मात्र विचार धारण गर्छौं, तब हामी एकाग्र हुन्छौं। जब हामी कुनै कुरामा पूर्ण ध्यान धारण गर्छौं, हामी प्रेरणासम्म पुग्न सक्छौं, र एक क्षणपछि सटीकतासम्म।

एकाग्रता विचलनको विपरीत हो, एकाग्रता चेतनाको हो, विचलन अहम्को हो। यदि हामी विचलनको अध्ययन गर्छौं भने, अन्ततः एकाग्रतामा पुग्नेछौं।

यदि हामी सबै अहम् वा विचलित गराउने तत्त्वहरू पत्ता लगाउन सक्छौं भने, हामी एकाग्रता प्राप्त गर्नेछौं।

चेतनालाई कार्यमा केन्द्रित गर्न सिक्न धेरै अभ्यास चाहिन्छ, किनभने मनोवैज्ञानिक आत्मनिरीक्षणको इन्द्रिय लगभग सबै मानिसहरूमा क्षीण भएको छ, र यही इन्द्रियमार्फत चेतनालाई कार्यमा केन्द्रित गरिन्छ।

गुरु येशूले हामीलाई सिकाउनुभयो कि हामीले जागा रहनु र प्रार्थना गर्नुपर्छ। जागा रहनु भनेको कुराहरू ब्यूँझिएको अवस्थामा, जागरणमा, आत्मनिरीक्षणमा गर्नु हो। वा एकाग्र भएर। प्रार्थना गर्नु भनेको सत्ताको इच्छा वा आत्मस्मरण हो। र यो शिथिल हुनुसरह नै हो। हामीलाई एकाग्र हुन नदिने दोषलाई हटाइदिन दिव्य मातासँग अनुनय गर्नु।

हामी एकाग्रताको अभ्यास कसरी गर्न सक्छौं:

• एक-एक गरी काम गर्ने प्रयास गर्दै।
• अरू कुनै पनि कुराबारे नसोचीकन।
• अर्को काम गर्नका लागि एउटा काम बीचमै नरोकीकन।
• गरिने कामहरूबारे नसोच्नु।
• गरिसकिएका कामहरू नसम्झीकन।
• हामीले गरिरहेको काममा केन्द्रित रहँदै।

यदि हामी आफ्नो दैनिक जीवनका अनेक गतिविधिहरूलाई ध्यानपूर्वक अवलोकन गर्छौं भने, हामीलाई थाहा हुनेछ कि तीमध्ये प्रत्येक यान्त्रिक रूपमा गरिन्छ, किनभने तिनलाई गर्दा हामी अरू नै कुराहरूबारे सोचिरहेका हुन्छौं। त्यही तथ्यले हामीलाई केन्द्रित रहन रोक्छ, साथै प्रकट हुने सबै अहम्हरूलाई देख्नबाट पनि रोक्छ।

हामी ब्यूँझन्छौं, उठ्छौं, बाथरुमतिर हिँड्छौं, लुगा फुकाल्छौं, दाह्री काट्छौं, नुहाउँछौं, जिउ पुछ्छौं, लुगा लगाउँछौं, जुत्ता लगाउँछौं, ओछ्यान मिलाउँछौं, नास्ता गर्छौं, दाँत माझ्छौं, बिदा लिन्छौं, सडकमा निस्कन्छौं, आदि। तर हामी क्षण-क्षणमा आफूलाई निरीक्षण गर्दैनौं, जसको अर्थ हो कि प्रयोग नगरिँदा हाम्रो चेतना निदाएको छ। हामी निदाएकै अवस्थामा कामहरू गर्छौं। र माथि भनिएको कारणले आत्मखोज हुँदैन।

यदि हामी आफूलाई निरीक्षण गर्न थाल्छौं भने, हामी प्रत्येक कार्यमा भाग लिने हरेक अहम्लाई पत्ता लगाउनेछौं, जसले यान्त्रिक रूपमा काम गर्दै गल्तीहरू गर्छन्, हामीलाई तनावग्रस्त बनाउँछन्, चिन्ताहरू उत्पन्न गर्छन्, विचलित गराउँछन्, एकाग्रतामा बाधा पुर्‍याउँछन्।

जब हामी यी सबै अवलोकन गर्न थाल्छौं, हामी रहेको अराजकताबारे हामीलाई प्रत्यक्ष रूपमा थाहा हुन्छ। र यो पनि कि हामी त्यसलाई स्थायी शिथिलीकरणद्वारा मात्र व्यवस्थित गर्न सक्छौं।

शिथिलीकरण के हो?

जब हामी यन्त्रको कुनै पनि भागमा तनाव उत्पन्न गरिरहेको कुनै पनि दोषप्रति सचेत हुन्छौं, अनावश्यक रूपमा ऊर्जा निःशेष नपार्न हामीले अनिवार्य रूपमा शिथिल हुनुपर्छ। र यो हाम्री दिव्य मातासँगको प्रार्थनाद्वारा यसरी गरिन्छ: “मेरी माता, मेरो यो अहम्लाई मारिदिनुहोस्”।

तनाव केले उत्पन्न गर्छ?

• इच्छाहरू
• भावनाहरू
• मनोवैज्ञानिक गीतहरू
• गलत मनोवैज्ञानिक अवस्थाहरू
• विचारहरू
• चिन्ताहरू
• आन्तरिक कुराकानीहरू
• विभिन्न अहम्हरूबीचका झगडाहरू

यदि यस्ता क्षणमा हामी हाम्री आफ्नै दिव्य मातासँग यो वा त्यो केन्द्रमा तनाव उत्पन्न गरिरहेको दोषलाई हटाइदिन अनुनय गर्छौं भने, हामी देख्नेछौं कि उहाँ तुरुन्तै काम गर्नुहुन्छ, जहाँ हामीले अहम्लाई अवलोकन गरेका छौं, त्यो ठाउँलाई शिथिल पार्दै।

हामी किन तनावमा छौं भनेर बुझ्नु आवश्यक छ, ताकि माताले काम गर्नुहोस्।

धेरै कारणले तनावहरू उत्पन्न हुन्छन्:

• हामी आफूलाई मन नपर्ने काम गर्छौं।
• कुनै काम बिग्रन्छ कि भन्ने हामीलाई डर हुन्छ।
• हामी आफूलाई बढी मन पर्ने काम गर्न चाहन्छौं।
• पछि गर्न लागेको कामले हामीलाई चिन्तित बनाउँछ।
• पहिले गरेको काम राम्रो भएन।
• पहिले गरेको काम हामीबाट धेरै राम्रो भयो।
• हामीले गरिरहेको काम हामीलाई गर्न आउँदैन।
• हामीले गर्नुपर्ने कुनै कामले हामीलाई चिन्तित बनाउँछ।
• हामी कुनै कुराले विचलित छौं।

हामी शिथिल भइसक्यौं भनेर कसरी थाहा पाउने?

यो तब हुन्छ, जब सबै तनाव हराइसकेको हुन्छ र हाम्रो मनोविज्ञान सामान्य भइसकेको हुन्छ। हामी राम्रो महसुस गर्छौं। हामी आफूले गरिरहेको काममा केन्द्रित हुन सक्छौं।

एकाग्रता र शिथिलीकरण: जागा रहनु र प्रार्थना गर्नु।

1. १. बेलिलिनको आह्वान र जादुई घेरा।
2. २. पिता र दिव्य मातासँग सहायताको प्रार्थना।
3. ३. शिथिलीकरण, सम्पूर्ण शरीर सहज होस् भनेर अवलोकन गर्दै।
4. ४. आन्तरिक संसारलाई सुन्न र अवलोकन गर्न हामी हृदयमा एकाग्र हुन्छौं।
5. ५. अवलोकन गरिएको प्रत्येक सानो विवरणलाई विघटन गरिदिन हामी मातासँग अनुनय गर्दै जान्छौं।
6. ६. पूर्ण एकाग्रता प्राप्त नहुन्जेल यो गर्न सकिन्छ।